HO GÀ TRONG ĐIỀU TRỊ CỦA Y HỌC CỔ TRUYỀN

Y học hiện đại cho thấy Ho gà là bệnh nhiễm trùng do trực khuẩn tan huyết Hemophilus pertussis, có đặc điểm lâm sàng là những cơn ho dài, thường kết thúc bằng tiếng như gà gáy.

Bệnh thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi, thành dịch vào mùa đông xuân, để lại miễn dịch khá bền vững nhưng không thường xuyên. Bệnh gây nhiều biến chứng như viêm phế quản phổi, tràn khí màng phổi do vỡ phế nang khi cơn ho kéo dài, xuất huyết võng mạc, đứt dầy hãm lưỡi… Trẻ cần được tiêm phòng là tốt nhất. trong y học hiện đại dùng kháng sinh kế hợp với các thuốc an thần, giảm ho.

Theo Y học cổ truyền, Ho gà là Bệnh thuộc chứng ho gà, bách nhật khái hay đốn khải.

Chủ chứng của bệnh là những cơn ho kéo dài, kết thúc như tiếng gà gáy.

  1. Nguyên nhân và biện chứng luận trị: Bệnh thuộc phạm vi ôn bệnh, trẻ cảm nhiễm phải thời tà (táo, hỏa) làm phế mất tuyên thông, đàm uất khí trệ, gây ho từng cơn, nôn ra đờm dính. Táo hỏa làm tổn thương phế lạc gây ra ho máu, tổn thương huyết lạc của thượng tiêu gây xuất huyết giác mạc.

Điều trị bằng Y học cổ truyền kết hợp với y học hiện đại mang lại kết quả tốt và nhanh khỏi bệnh hơn.

  1. Điều trị:

    1. Giai đoạn viêm họng: Khoảng hai tuần đầu lây mạnh nhất. ho khan về đêm, tăng dần suốt ngày. Bệnh thiên về phong hàn hoặc phong nhiệt.

  • Nếu thiên về phong hàn: trẻ có triệu chứng sốt nhẹ, ho, hắt hơi, sổ mũi, đờm trắng. Rêu lưỡi trắng, mạch phù khẩn.

    • Phép điều trị: Khu phong tán hàn, tuyên phế chỉ khái.

      • Bài thuốc TIỂU THANH LONG THANG

Ma hoàng

4g

Cam thảo

4g

Quế chi

4g

Tế tân

2g

Ngũ vị tử

4g

Bán hạ

4g

Bạch thược

8g

Can khương

2g

Sắc uống nóng chia 2 lần/ngày/

Ho nhiều có thể gia Tía tô 6g, bách bộ 4g.

  • Nếu thiên về phong nhiệt: trẻ có triệu chứng sốt ho, đờm vàng. Rêu lưỡi vàng, mạch phù sác.

    • Phép điều trị: Sơ biểu thanh nhiệt, tuyên phế chỉ khái

      • Bài thuốc TANG CÚC ẨM

Liên kiều

6g

Cúc hoa

4g

Tang diệp

10g

Cam thảo

4g

Cát cánh

8g

Lô căn

8g

Bạc hà

4g

Hạnh nhân

8g

Sắc uống lúc ấm, 2 lần/ngày.

Ho đờm vàng đặc, khó khạc gia Bối mẫu 6g, Qua lâu bì 4g.

Sau 2 ngày sốt tăng dần, thở thô là nhiệt đã vào đến khí phận gia Thạch cao 16g, Tri mẫu 10g.

    1. Giai đoạn cơn ho: Đàm nhiệt bế phế.

  • Triệu chứng: từ tuần thứ 3 đến thứ 5 có sốt hoặc không. Ho rũ rươi từng cơn điển hình của bệnh. Ho nhiều có thể lẫn máu, chảy máu cam, xuất huyết giác mạc. Rêu lưỡi vàng hoặc vàng dày.

  • Phép điều trị: Thanh phế tiết nhiệt, hóa đàm chỉ khái.

    • Bài thuốc MA HẠNH THẠCH CAM THANG

Ma hoàng

5g

Cam thảo

9g

Hạnh nhân

6g

Thạch cao

18g

Sắc ma hoàng trước, hớt bỏ bọt, rồi cho các vị khác vào sắc uống.

Nếu ho nhiều gia tiền hồ 6g, cát cánh 6g, Bối mẫu 4g, Trần bì 4g.

Nếu Đờm nhiều gia thêm la bạc tử 4g, tô tử 6g.

Ho ra máu, chảy máu mắt mũi gia A giao 6g, Chi tử 6g.

Nôn nhiều gia Trúc nhự 8g, bán hạ 6g, Sinh khương 4g.

    • Cao Ho gà

Lá chanh

300g

Rau sam

1000g

Địa liền

400g

Tía tô

300g

Trích tang bạch bì

1000g

Nước

06 lít.

Sắc còn 2 lít, cho đường đủ ngọt, đun tiếp còn 1 lít là được. uống 15- 20ml/lần x 2-3 lần/ngày.

    1. Giai đoạn lui bệnh

  • Triệu chứng: Từ tuần thứ năm trở đi. Ho giảm dần, không còn tiếng rít, đờm ít. Mệt mỏi, đoản hơi, gầy yếu sắc mặt nhợt, dễ ra mồ hôi, ăn kém mạch tế nhược, lưỡi nhợt hoặc đỏ, rêu mỏng.

  • Phép điều trị: Tư bổ phế âm, phế khi, kiện tỳ

    • Bài thuốc: SA SÂM MẠCH ĐÔNG THANG

Sa sâm

12g

Cam thảo

4g

Mạch môn

12g

Hoa phấn

6g

Ngọc trúc

8g

Tang diệp

6g

Biển đậu

6g

 

 

Sắc uống 2 lần/ngày.

Triều nhiệt, miệng khô mạch tế sác gia ĐỊa cốt bì 12g, Tri mẫu 8g.

Mồ hôi trộm gia Mẫu lệ 12g, Tang diệp 12g.

Ăn kém, hay đầy bụng gia Hậu phác 8g, Mạch nha 8g.

  1. Một số bài thuốc kinh nghiệm khác

  • Thuốc phòng

    • Lá diếp cá 50g sắc nước uống trong ngày từ 5 đến 10 ngày.

    • Lá chanh, lá táo mỗi thứ 1 năm sắc uống.

    • Lá chua me, Lá xương song, Rau sam mỗi thứ 1 nắm sắc uống.

  • Thuốc chữa ho:

    • Ngư tinh thảo, Bạch tiền, Bách bộ đều 20g sắc uống ngày 2-3 lần.

    • Vỏ quýt khô cạo hết màng trắng 100g đun sôi với bồ kết nước bỏ hatj 60g và muối ăn 40g trong 90 phút. Vớt vỏ quýt ra phơi khô tán bột mịn trộn mật gà sấy khô, hoàn viên 0,5g/viên. Trẻ em 1 -3 tuổi uống 2-4 viên/lần x 3-4 lần/ ngày, trẻ lớn uống nhiều hơn.

Ho gà là bệnh lây mạnh, có nhiều biến chứng. Nhờ chương trình tiêm chủng mở rộng mà tỷ lệ mắc bệnh giảm đáng kể. Điều trị bệnh ho gà có sự kết hợp với y học hiện đại sẽ hiểu quả hơn điều trị đơn thuần bằng y học cổ truyền.

 

Bài viết có tính tham khảo không thay thế cho sự khám và điều trị của thày thuốc.

Đông y Thiện Tri Thức tổng hợp

Bài viết liên quan